Αναπτυξιακή δυσπλασία του ισχίου

Αναπτυξιακή δυσπλασία του ισχίου (DDH – Developmental Dysplasia of the Hip), είναι ο όρος που καλύπτει το σύνολο των παθολογικών καταστάσεων του νεογνικού και βρεφικού ισχίου.

Το οποίο καλύπτει το σύνολο της παθολογίας του νεογνικού και βρεφικού ισχίου. Φυσιολογικά η  χόνδρινη κεφαλή ευρίσκεται εντός της κοτύλης και καλύπτεται από την χόνδρινη επέκταση του οστικού χείλους της κοτύλης (επιχείλιος χόνδρος).

Διακρίνεται στο αληθές εξάρθρημα του ισχίου με την κεφαλή εκτός της κοτύλης, το ασταθές ισχίο που η κεφαλή ανατάσσεται ή εξαρθρώνεται με τις κινήσεις και στην ανεπάρκεια (λοξότητα) της κοτύλης που οδηγεί σε μερική κάλυψη της μηριαίας κεφαλής.

Προδιαθεσικοί παράγοντες για την εμφάνιση δυσπλασίας ισχίου είναι:

Στις πρώτες ημέρες της ζωής, είναι δυνατόν λόγω της γενικευμένης χαλαρότητος, να εμφανίζεται θετικό σημείο αστάθειας (Barlow Ortolani θετικό), που γρήγορα σταθεροποιείται στην κλινική εξέταση.

Χρειάζεται κλινική και υπερηχογραφική παρακολούθηση για την επιβεβαίωση του φυσιολογικού ισχίου

Παθολογία του δυσπλασικού ισχίου

Τα παθολογικά στοιχεία εξαρτώνται από την βαρύτητα της διαμαρτίας. Στην δυσπλασία του ισχίου, υπάρχει ανεπαρκής στήριξη και κάλυψη της κεφαλής, το ινοχόνδρινο τμήμα της κοτύλης (labrum) έχει συμπιεσθεί μεταξύ κεφαλής και κοτύλης και δεν υπάρχει καλή επικέντρωση της κεφαλής.

Στο εξάρθρωμα της κεφαλής, υπάρχει αβαθής κοτύλη, κατάληψη της κοτύλης από ινολιπώδη ιστό, ευμεγέθης πεπαχυσμένος στρογγύλος σύνδεσμος. Ο θύλακος έχει σχήμα κλεψύδρας από την πίεση του τένοντα του λαγονοψοίτη, που εμποδίζει την ανάταξη της κεφαλής.

Η κοτύλη έχει αναπτυχθεί, είναι όμως αβαθής από την απουσία της κεφαλής και ο επιχείλιος χόνδρος έχει επιπεδωθεί.

Αναπτυξιακή δυσπλασία του ισχίου
Σχηματική εικόνα του δυσπλασικού ισχίου, του εξαρθρήματος και της πίεσης του λαγονοψοίτη, στον θύλακο, που σχηματίζει κλεψύδρα.

Κλινική εξέταση του δυσπλαστικού ισχίου

Η θεραπευτική  αντιμετώπιση γίνεται σε σχέση με την ηλικία που γίνεται η διάγνωση και τον βαθμό της δυσπλασίας ή του εξαρθρήματος του ισχίου. 

Η κλινική εξέταση είναι η σπουδαιότερη πράξη στην διερεύνηση του νεογνού, βρέφους, παιδιού και προηγείται της ακτινολογικής καταγραφής. Τα ευρήματα διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία του παιδιού.

Η εξέταση γίνεται με συστηματικό τρόπο, με ήρεμο το βρέφος, σε σωστή θερμοκρασία, με την παρουσία της μητέρας. Λαμβάνουμε ακριβές ιστορικό, ελέγχουμε όλη την κινητική εξέλιξη του βρέφους, εξετάζουμε όλα τα τμήματα του μυοσκελετικού. Καταγράφουμε την ισοσκελία, την συμμετρία στην αληθή γλουτιαία πτυχή. Ελέγχουμε το εύρος απαγωγής των ισχίων, με την κίνηση να γίνεται για κάθε ισχίο χωριστά. Ο περιορισμός απαγωγής ισχίων συνήθως υποδηλώνει δυσπλασία του ισχίου. Σε εξάρθρημα του ισχίου υπάρχει φαινομενική βράχυνση του σκέλους και βαθιά μηροβουβωνική πτυχή στην πάσχουσα πλευρά.

Αναπτυξιακή δυσπλασία του ισχίου
Αναπτυξιακή δυσπλασία του ισχίου

Εκτελούνται οι δοκιμασίες αστάθειας των ισχίων, όπου ελέγχουμε το ανατάξιμο ή εξαρθρώσιμο ισχίο.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στην εκτίμηση αμφοτερόπλευρου εξαρθρήματος του ισχίου, όπου δεν υπάρχει εμφανής ανισοσκελία αλλά αξιολογείται η αμφοτερόπλευρη εικόνα περιορισμού της απαγωγής των ισχίων.

 Όταν το παιδί αρχίζει να βαδίζει, σε ετερόπλευρο εξάρθρημα του ισχίου υπάρχει εμφανής ανισοσκελία και χωλότητα κατά την βάδιση από την ανεπάρκεια του μέσου γλουτιαίου (Tredelembourg), ενώ σε αμφοτερόπλευρο εξάρθρημα τα ευρήματα είναι λιγότερο εμφανή, με εικόνα νήσσειας βάδισης και αυξημένης λόρδωσης της ΟΜΣΣ. Εμφανίζεται καθυστέρηση στην χρονική έναρξη της αυτόνομης βάδισης.

Ορισμένα νεογνά, στην διάρκεια των πρώτων ημερών της ζωής, εμφανίζουν θετικό σημείο Barlow ή Ortolani , η πλειονότητα των οποίων καθίσταται αρνητική στις πρώτες 2 – 3 εβδομάδες της ζωής, χωρίς να υπάρχει παθολογικό εύρημα. Οφείλεται στην γενικευμένη χαλαρότητα, χρειάζεται όμως κλινική και υπερηχογραφική παρακολούθηση.

Αναπτυξιακή δυσπλασία του ισχίου

ΚΛΙΝΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ

  • Περιορισμός απαγωγής ισχίων

  • Θετικό σημείο Ortolani – Barlow

  • Φαινομενική βράχυνση του άκρου

  • Ασυμμετρία στην γλουτιαία πτυχή – βαθιά δερματική πτυχή στην εξαρθρωμένη μηροβουβωνική πτυχή.

 

  • Χωλότητα, με βάδισμα «σαν πάπια» σε αμφοτερόπλευρο εξάρθρημα

  • Καθυστέρηση βάδισης

  • Φαινομενική βράχυνση

  • Θετικό σημείο Tredelembourg

 

Ο υπερηχογραφικός έλεγχος καταγράφει τον βαθμό δυσπλασίας του ισχίου (ταξινόμηση Graf). Αναλόγως του κάθε περιστατικού ακολουθεί  ακτινολογική εξέταση και ίσως μαγνητική και αξονική τομογραφία ή αρθρογράφημα.

 

Δείτε αναλυτικά για τις διαγνωστικές εξετάσεις του δυσπλαστικού ισχίου, ΕΔΩ

Γίνεται άμεσα προσπάθεια ανάταξης ή σταθεροποίησης του ισχίου, με την χρήση κηδεμόνων απαγωγής που διατηρούν το μέλος σε κάμψη στο ισχίο και σε απαγωγή. ( κηδεμόνες τύπου Pavlik)

Εάν η ανάταξη δεν επιτυγχάνεται, γίνεται προσπάθεια κλειστής ανάταξης με νάρκωση, ακινητοποιώντας το ισχίο με ειδικό γύψινο επίδεσμο hip spica. Συνήθως, στους πρώτους μήνες της ζωής,  η ανάταξη είναι επιτυχής.

Σε υψηλά εξαρθρήματα ή σε αποτυχία της συντηρητικής θεραπείας, ακολουθεί η ανοικτή ανάταξη με σύγχρονη οστεοτομία του μηρού ή της πυέλου όταν χρειάζεται σταθεροποίηση.

Δείτε αναλυτικά, για τη θεραπεία και τη χειρουργική του δυσπλαστικού ισχίου, ΕΔΩ