Σκολίωση

Ο όρος σκολίωση προέρχεται από τη λέξη σκολιός που σημαίνει στρεβλός. Η φυσιολογική σπονδυλική στήλη στην προσθιοπίσθια διάστασή της φαίνεται τελείως ευθεία.

Σκολίωση ονομάζουμε την απόκλιση της σπονδυλικής στήλης στο μετωπιαίο επίπεδο, που χαρακτηρίζεται από στροφή των σπονδύλων.

Είναι πάθηση που απαντάται μόνον στο ανθρώπινο είδος και συνδέεται με την διποδική στήριξη. Δεν υπάρχει αιτιολογία της νόσου.

Η σκολίωση είναι πάθηση που αφορά πιο συχνά τα κορίτσια της προεφηβικής και εφηβικής ηλικίας. Η σκολίωση αυτή λέγεται ιδιοπαθής, διότι είναι άγνωστης αιτιολογίας.

Μια πρόχειρη εξέταση μπορεί να γίνει ακόμη και από τους ίδιους τους γονείς, βάζοντας το παιδί να σκύψει με τεντωμένα τα γόνατα.

Καλό είναι όλα τα παιδιά, ειδικά τα κορίτσια, να ελέγχονται μια φορά το χρόνο, από την ηλικία των 9-10 ετών από Παιδο-Ορθοπαιδικό.

Μορφές σκολίωσης

Ανάλογα με την περιοχή της σπονδυλικής στήλης στην οποία εμφανίζεται το κύρτωμα, τη διαχωρίζουμε σε αυχενική, θωρακική και οσφυϊκή σκολίωση.

Αρκετά συχνά μπορεί να υπάρξει κύρτωμα που να αφορά σε παραπάνω από μία μοίρα της σπονδυλικής στήλης, οπότε μιλάμε για θωρακοσφυϊκή σκολίωση.

Ανάλογα με το προς τα πού κλίνει το κυρτό της καμπύλης χαρακτηρίζουμε τη σκολίωση δεξιά ή αριστερή και την αναφέρουμε σαν δεξιά θωρακική σκολίωση ή αριστερή οσφυϊκή σκολίωση κ.ο.κ.

Πιο συχνά εμφανίζεται η σκολίωση με το κυρτό προς τα δεξιά. Επίσης, πιο συχνή είναι η θωρακική και η θωρακοσφυϊκή σκολίωση.

Η θωρακική σκολίωση φαίνεται πιο έντονα, διότι με τη στροφή των σπονδύλων συμπαρασύρονται και οι πλευρές οι οποίες προβάλλουν περισσότερο στη θωρακική μοίρα.

Ανάλογα με την ηλικία που παρουσιάζεται, χωρίζεται σε νηπιακή, παιδική, και εφηβική σκολίωση. Άλλος διαχωρισμός ανάλογα με την αιτιολογία της σκολίωσης είναι:

ΙΔΙΟΠΑΘΗΣ ΣΚΟΛΙΩΣΗ

Λέγεται ιδιοπαθής, διότι είναι άγνωστης αιτιολογίας και αποτελεί την συχνότερη μορφή σκολίωσης.

Εμφανίζεται σπάνια με πρώιμη έναρξη ( παιδική σκολίωση σε ηλικία πριν τα 6 έτη και αφορά στο ίδιο ποσοστό αγόρια και κορίτσια) είτε κατά κανόνα μετά τα 9-10 έτη, εφηβική σκολίωση και προσβάλλει κυρίως κορίτσια, σε αναλογία 12/1 κορίτσια προς αγόρια.

Κλινική εικόνα

Θεραπεία

Η σκολίωση μετριέται σε μοίρες και η θεραπεία εξαρτάται από το πόσες μοίρες είναι. Για πρακτικούς λόγους έχουμε χωρίσει τη σκολίωση σε κατηγορίες: μέχρι 20 μοίρες, από 20-40 μοίρες και από 40 μοίρες και άνω.

Η ιδιοπαθής σκολίωση χαρακτηρίζεται ανάλογα με τον βαθμό της γωνίας και την δυναμική της ανάπτυξης του παιδιού

Η αξιολόγηση της δυναμικής ανάπτυξης του παιδιού γίνεται με τις μετρήσεις του ύψους, την καταγραφή της εξέλιξης της εμφάνισης των πυρήνων οστέωσης της λαγονίου ακρολογίας ( σημείο Risser) ή των μετακαρπίων, την χρονολογία εμφάνισης της έμμηνης ρύσης και των δευτερογενών χαρακτηριστικών του φύλου ( αύξηση στήθους, γονάδων τριχοφυία στα αγόρια).

Σκολίωση που εμφανίζεται στην βρεφική ή νηπιακή ηλικία ( συνήθως σε άρρενα), είναι κατά κανόνα αυτοιώμενη σε ποσοστά 90%. Δυστυχώς σε μικρό ποσοστό έχει εξελισσόμενη μορφή και χρειάζεται ειδικούς νηπιακούς κηδεμόνες ή και ειδικές ράβδους διόρθωσης για συγκράτηση της σκολίωσης στο αναπτυσσόμενο νήπιο.

Οφείλεται σε συγγενείς διαμαρτίες των σπονδύλων, όπως παρουσία ημισπονδύλου, οστικής γέφυρας μεταξύ σπονδύλων, ή συνδυασμό αυτών. Δυνατόν να συνοδεύεται από τριχοφυία στην μέση γραμμή, ελαττωμένο ύψος του κορμού. 

Η εξέλιξη εξαρτάται από την εντόπιση της διαμαρτίας, όσο χαμηλότερα στην οσφυική χώρα τόσο μεγαλύτερος ο κίνδυνος απόκλισης της ΣΣ), την έκταση και το είδος των δυσπλασιών. Εδώ η εφαρμογή κηδεμόνων δεν έχει αποτέλεσμα και χρειάζεται σπονδυλοδεσία της περιοχής όταν η παραμόρφωση εξελίσσεται.

Ο έλεγχος γίνεται ακτινολογικά, αλλά χρήσιμο είναι να συνδυασθεί με μαγνητική τομογραφία για αποκλεισμό βλαβών του μυελικού σωλήνα (συρριγγομυελία ή τελικό νημάτιο).

Χρειάζεται πάντοτε ενδελεχή έλεγχο για αποκλεισμό παθήσεων όπως καλοήθεις ή κακοήθεις όγκοι ( οστεοειδές οστέωμα, οστεοβλάστωμα, λευχαιμία) ή τραυματικής αιτιολογίας ( σπονδυλόλυση, προσβολή μεσοσπονδυλίου δίσκου) ή λοίμωξης ( σπονδυλοδισκίτιδα)

Σκολίωση που εμφανίζεται λόγω υποκείμενου νευρομυικού νοσήματος.

Συνήθως έχει μακρό τύπου C κύρτωμα, με εικόνα καταρρέουσας ΣΣ.

Εμφανίζεται σε εγκεφαλική παράλυση, αρθρογρύπωση, μηνιγγοκήλη, νευρομυικές διαταραχές ( Duchenne, Charcot Marie Tooth, Freidreich, νωτιαία μυική ατροφία, κα ). Αποτελεί ιδιαίτερα δύσκολο σε αντιμετώπιση πρόβλημα, πάντοτε σε συνδυασμό με την πρόγνωση της κύριας πάθησης.

Η έγκαιρη χειρουργική σταθεροποίηση με σπονδυλοδεσία βελτιώνει σημαντικά την κινητική εξέλιξη των παιδιών, διατηρώντας την ισορροπία της σπονδυλικής στήλης στην μέση γραμμή.

Στα μυοπαθητική παιδιά η πρώιμη σπονδυλοδεσία, όταν υπάρχει ικανή ζωτική χωρητικότητα των πνευμόνων, μπορεί να βελτιώσει την αναπνευστική τους λειτουργία.